پـــــــریشک

پریشک یا تریشک

واژه ای است کهن در زبان بلوچی که به معنای جرقه زدن وبرق زدن می باشد

 این واژه در زبان کـــــردی و زبان پشتو نیز آمده است .

 

وزبت چه هدامرزی حاجی کریمداد کزوری

ای هُــدا مـن هـر گـوْرءَ چـاران تـَو ے

                             مــان زمـیـن ومــاه واسـتــاران تـَو ے

نـا امـیْت چه تـَئی دَرا کـَسِـیْ نـَروْت

                          اوسـت ءُامّـیْت په امیْـت واران تـَو ے

چه گـُناهان سـِریْـن مَئی چنگ ترِّتـَگ

                               دسـتـْگـیـر وت مـا گـُنـَهکـاران تـَو ے

سَرلکوْشکِـنت دل پلاس وسیه جـکـنت

                            نـیْـست طـبـیب،په چوْشیْـن بیماران تـَو ے

نَئ نماز ءِسـلک ءُجـوانیْـن  روْچـَگـے

                              پـمّـا هـچ نـیْـست رحمـتِ بـاران تـَو ے

چَـنگ ءُچـوْٹان که سُرُپِ بارون جتگ

                             سـارتیْـن سـاهگ په گِـران بـاران تـَو ے

ای هُــدا  اِیْ بَـنـدَهـا  رُســوا  مَکـَـن

                            پَــرده پـوْش په نـَقصـیْـن بَـدکـاران تـَو ے

ای هُــدا لـوْٹان  چه شـَیـطـانـا پَـنــاه

                               کـَس دِگـه نـیْـست په گِـرفـتـاران تـَو ے

ای هُــدا  گـَرکـان  گـُنــاهـانـی زَرا

                              نـیْـسـت مـددگـار،بـیْ مـددگـاران تـَو ے

بَـکــش  کـَزوریءَ  وتــیّ  غـَفـّاریءَ

                             نیـْسـت دگـه بَـکـْشـوْک،خـَطـاران تـَو ے

روستا های اپتر

ابتر یکی از بزرگترین بخش از بخش مر کزی ایرانشهر  در بلوچستان می باشد . روستاهای این دهستان بزرگ عبارتند از :

 احمدآباد، آزمن آباد ( اعظم آباد) ،کلیران، گوئیشهر،کتوکان، سرایدان، ناصر آباد، کلیری، گنج آباد، ناصر آباد،نوک آباد، منجین، شهیدان، مانش، توکر، مدهوک، سرنجدان...........

دهستان ابتر دارای قنات کهن ونوکهن می باشد که دراینجا قنات های مرکز دهستان را حضور تون معرفی می کنم

 کهن میر آباد قدیم ترین کهن

 کهن بهرآباد در قسمت ورودی دهستان ابتر می باشد

کهن شهر در قسمت مرکزی ابتر قراردارد

نرهیت دارای آبی بسیار زلال و درتابستان خنک وسرد

هنیه در قسمت بالا دست دهستان واقع شده

کهن بلبل آباد

کهن حسین آباد که این دو کهن یعنی قنات نو کهن می باشند که تقریبا هم زمان احداث شده اند

از قناتهای دیگر به کهنان گردوک .آسانو ،توکر و  هلومبی  می توان اشاره کرد

گال چه عنایت الله کومی *** پـــادا سحور کن

پادا پادا،مسلمان پادا سحور کن

                                 وتی دپ بوج ءِ آپان شرابءِ طهور کن

بستگءُ ناه اِنت  شیرءُ چاه اِنت

                               اللهءِ حکم اِنت ، رمضانءِ ماه اِنت

شپ گوشـے بَدراِنت ،لیلة القدراِنت   

                                     مزءِ تئی نمازءِ روچگءُ صبر اِنت

وان اِت کرآنءَ اللهءِ شانءَ

                              پادا سحور کن زرنگ کن جانءَ

اله نگهوان تئی دردانی درمان

                             وهدءِ سحور اِنت پادا کران وان

 

                       کومیءِ دعا اِنت اللهء رضا اِنت

                         وترءُ ترابی رمضانءِ براه اِنت  

                                هدامرزی عنایت اله کومی پنچگوری

 

روچگ

روچگ بدار اے مومن  روچگ ترا شفا دَنت

 گون دینءِ مصطفی جان هردم ترا وپا دَنت

 ذکرءُ تلاوتءِ کن هردم گون اِے زبانءَ

 نپسءِ هبر مه زور تو هرچی ترا دلءَ دَنت

 تو روچگانی مزّءَ زانےچی اِنت اے مومن ؟

هر روچگیءِ مزّءَ مئی رب وتی لکا دَنت

 هرچی دینت ثوابـےپاکین ملائکانی

بازین ثوابـے الله اچ جانبءِ وتا دَنت

اساسن بکن دعا دانکه آپاکین الله

ذکرءُ درودءِ توپیک هردم  ترا دلءَ دَنت

78/4/10

بلوچی چاربندی نام تئی

تو وتءَ چه ایدگراں کمتر بزان

 نام تئی بیت هرزمان  برزءُ بلند  

 گونـڈین درچکانءَ نه پروشیت گواتءِ لوڑ

 برزئن درچکاں گواتءِ گونا بَنت ژند

ای دل

ای دل کدیـں سرمنزلا  مارابریگءُ سرکن ئے 

ما را چه ریزئن مهپراں مه جانءِ سیاهین درکن ئے   

گپءُ تران وشین مدام برمشـے  مه دیوانءِنیام

 مقصورئ پیما چو خیام پرمن سریگان سر کن ئے 

دنزئنءَ بیت نورءِ برمش بـے  نورءَ بیت اِنت ماهءُ شمس

وهدی که دوچین جامگاں نیم روچءِ وهدا گور کن ئے 

گون آتنکیـں آسَریگ گوَمتانءُ آستونکانءُ جیگ

وهدی  چه لوگءَ بـَے  ودیگ تو مئی سرا محشر کن ئے 

ساسان  چوشیں کاران مکں گوں کس دلءِ گپاں مجن

کسـے په تو گواهی نَه دَنت درستانءَ تو مستر کن ئے 

موتکے په ایرانءِ رهشون امام (ره)

ناگءُ پریات بلنداِنت هرکسی سینگ کباب

                                         واهگءِ بورءُ کُمیتاں  بیت اَنت بی تنگءُ رکاب

هرکسءَ گندا ںکه جنت دستءَ وتی چمءُ سرا

                                       نه جنین منتگ مرو نه مردءُ نه پیرءُ شباب

   واهگءِ آزاتیءِ سرکه همک وهد آجو اَت

                                              یکبرءَ تگدیر درنج اِت نا امیتیءِ طناب

شادین سوتان جن اَنت زپتءُ زهیری ناگان

                                       پرشتگ اَنت تنبورگءُ سرودءُ مرادانی رباب

چاردهءِ حردادءِ ماه اَت که اناگاه ملکموت

                                       کت مئی برزئن کلاتان یک دمانیءَ هراب

 هچکس اُبیلان نه بیت دائم جهانءَ ماندگار

                                     المءَ روچـے په میلءَ ارجعیءَ دنت جواب

مئی بهارءِ کهچران روچـے گون موت کالءَ بَنت

                                       نی که مانیت کنـٹکے  نی جرّءُ نی پلّءُ گلاب

گون حدای حکمتءُ دستورءُ امرا ای برات

                                          هجرتی کت چه جهانءَ پیشوای انکلاب

دعا همیش اِنت که ولیءِ امر ببیت اِنت ماندگار

                                            مئی دعایان یاالهی تو بکن وت مستجاب

زاهدان 13/3/1378 

مسلمانان در قاره اروپا به زبان پشتو

مسلمانان د اروپا د ډیرو نورو هیوادونو په څیر په جرمني یا آلمان کې هم دوهم لوی دیني لږکئ ګڼل کیږي .
د رسمي شمیرنو په اساس د جرمني د ۸۲ میلیونه او څلورلکه نفوس څخه دری میلیونه دوه لکه ۱۳زره تنه ېې مسلمانان جوړوي .
یو شمیر سر چینو په وروستیو کلونو کې په جرمني کې د مسلمانانو شمیر څلور نیم میلیونه تنه ښودلئ دئ .
همداراز د روان میلادي کال د جون په ۲۵ مه د جرمني د کورنیو چارو وزارت په خپل راپور کې د مسلمانانو شمیر په اړه همدې ته ورته شمیرنې خپرې کړې دي .
په دې راپور کې راغلي ، پخوا فکر کیده چې په جرمني کې حد اکثر ۳ نیم میلیونه مسلمانان اوسي خو د مسلمانانو اوسنئ تعداد د پورته شمیرې په نسبت یو میلیون زیاتوالئ ښيي .
ویل شوي په جرمني کې د میشتو مسلمانانو تر ټولو ډيره شمیره ترکان دي او ورپسې د افریقايي هیوادونو اتباع دي .
د همدې راپور په اساس په جرمني کې د کابو ۶۰ زره افغانانو او په همدې شمیر کې د ایرانیانو د شتون خبر ورکړل شوئ .

شعری بلوچی در فلسفه قیام امام مهدی

کئیت گمگُسارءِبزّگان           پروشیت کلاتءِزالمان 

زلمءَنہ بیت تْوَدءُگمان          انساپءَکاریت مہ جہان

               دُرّمھدی ئن آھرزمان زمان

بن گوج درچکءِ زورءَکنت    یاجوج اگن کہ شورءَکنت

ایشانءَکلّءُگورءَکنت         دجالءِچمّءَکورءَکنت

            درمھدی ئن آھرزمان     

دنت اِنت سمر عدلءِکشار   گُرکءَ نکنت میشءَشکار

گلزارءَ بیت اِنت روزگار             آروچ کنئن ما نتظار

                         درمھدی ئن آھرزمان  

دروگءُ ریا بیت بی نپس      سرکٹ ءَ بیت زلمءِ هوس

مرگءِ تنءَ پروشیت کبس  ساسان ترا بیت غور رس

                  درمھدی ئن آھرزمان