باپارءُ اقتصاد

ارسطو اقتصادءُ باپاریءَ لوگ داریءِ علمءُ دانشءَ زانت.
اقتصاد باپاری هر لوگءُ لوگ مردمءِ واستهءَ لازمیءُ زلوری چیز اِنت، لوگءُ دوارئے کٹءُ کمایی داشتگ مه بیت آلوگءِ مهلوکءُ مردم کزهءُ کولنجءُ عذابءَ بِیَنت.
چه دگه نمیگ ئے لوگءُ دوائے که ،کٹ ءُ کمایی بازبه بیت بله مزان اَنت چونءُ چتور حرجءُ درج کن اَنت اے لوگءِ مردم هم جوانی آهرءُ عاکبت ئے نداراَنت.
 پیرانءِ زمانگ گوشته :موری بوَرَه ڑوچ بوَر گوکی بور یک روچ بور.
 اےکدیمی مردمانی اقتصادءُ کماییءِ حرج کنگءِ راهءُ رهبند بوتگ​.
دوستان مردچان کٹءُ کماییءِ جوان حرجءُ درج کنگ په کولءِ مروچگین ورنایان  حرجءَ په اندازه دخلءَ پیش بَرَگ اے وت اقتصادءِ تها علمءُ دانش ئے .
راستین گپ ایش اِنت که هرکسءِ دل لوٹیت گهترئن وردءُ وراک بورات ،گهترئن پچءُ پوشاک گورا بکنت، گهترئن لوگءُ دوار داشتگ به بیت . اے واهگءُ ارزو په هرکسءَ بیگی نه اِنت ،هست اَنت کسان ئے که په وتی شپءِ شامءَ هم محتاجءُ نیزگاراَنت.
الحمدلله مروچان مئیءُ شمئی ملکءُ کشورا وسءُ امکانات موجوداَنتءُ اے باروا ذمه دارءُ مسولان هم ملتءُ راجءَ کمک کنگ اَنت.پدا هنوگین دورءُ زمانگ کوهنءُ کدیمی رنگءَ نه اِنت که یک نپرئے کمایی بکنتءُ کار بکنت ده نپر وروک به بیتءُ روزگارا بگوازین اَنت.
جوانی راه ئے که شما هم توان اِت که وتی لوگءِ مردمانی کمکءُمدتءَ بکن اِت هرکس وتس وسءُ توانءَ یک کارئے بکنت تانکه بارئے چه ماتءُ پتانی کوپگءَ ایرگیجگءُ سبک کنگ به بیت.
کس ئے که دهءُ کلگءَ زندگیءَ کنت توانت گون مرگءُ پسانی رودینگءُ مزن کنگءَ کمک بکنت
 جنین چکان گون گود دوچیءُ لیپءِ دوچگ. ترپشیءِ اڈکنگ توان اَنت وتی لوگ مردمءِ کمکءَ بکن اَنت .
 امیت اِنت که مئی ورنایءُ نو ک ورنا اے باروا محنتءُ کوشست کن اَنت.

 

 

امانتءِ جوانین حکایت

 مکه مکرمهءِ شهرا بیوسءُ نادارین جوان ئے  گون وتی ایمان دارءُ پهریز کارئن لوگ بانُکءَ زندءَ گوازاینت.
 اے ورنائین بیوس رند چه نمازءَ که شه بیت الحرامءَ دیم په وتی لوگءَ رهادگ اَت راهءِ سرا کیسگ ئے ودی کُت که آکیسگءِ تها هزار دینار اَت.
جوان کیسگءَ زرتءُ گون وشهالی دیم په گِسءَ روانه بوت. لوگءَ که مان بوت گون وتی لوگ بانُکءَ گوشتی: اے کیسگ ئے هزار دینار داریت من راهءِ سرا ودی کتگ بیا اے زران حرجءُ کنین!!!
 جنین آدم کهبازپهریز کارءُ حداترسی اَت گوشتی نه ، اے مردمانی مال اَنت په منءس تو حرام اَنت ، بروا  کیسگءَ هما جاهءَ ایر کنءُ همودان جار بجن بلکه واهندی آتک نشانیءَ بده پدا واتر کنءُ بیا .
مرد همے کارا کتءُ دیم په هما جاگهءَ رهدگ بوت دیستی که یک مردئے سرگردانءُ هیران اِنتءُ ای دیمءُ آدیمءَ گردایت ، جوان سوج کت واجه چی رندا گرد ئے ؟؟؟
 مرد جواب دات  منی  زر ءِ کیسگ ئے زیان اِنتءُ هماییءِ رندا گردان.
جوان گوشت هما کیسگ که هزار دینار داریت؟
مرد گوشت  هان هما اِنت که تو گوشگ ئے !!! کجا اِنت؟؟؟؟؟
 جوان گوشت منی دست اِنت هنون دیانی ترا.
مردگوشت واجه تو مهربانی کن منی لوگءَ بیاءُ اے کیسگءَ په من سر کن.
 جوان همراه گون مردءَ روانه بوت اَنت دانکه لوگءِ دپءَ سر بوت اَنت نون مرد گوشت واجه پریشان مبو آیکین کیگ تئیگ اِنت پدا  ده(۱۰ )دگه  کیسگ اَنت که پر اَنت چه دینار آهم تئیگ اَنت.
جوان پسودات ءُ گوشتی واجه درست اِنت که من نیازمندئن مردئے هستون بلے منءَ طنزءُ مسکره مکن بیا وتی کیسگءَ بزورءُ من ءَ رکست بده که بروان.
 مرد گوشت اَے جوان ترا مسکرءُ مزاکءَ نکنان بلکه ربءِ ذاتءَ سوگندءَ وران که اِے دَه کیسگ تئیگ اَنت.
 جوان پدا حیران اِنت.
مرد هما دمءَ درّائینت که یک عراکی باشندهءُ نندوک ئے کولءُ نذر کرته که اے ده کیسه زرءَ په یک نپرئے بده که امانت دارءُ ایمان دارئے به بیت. نون من سوج کت واجه من چونءُ چتور ایمان دارءُ امانت دارئے درگیجان الحمدلله پهک مردم ایمان وال اَنت. گڑا مرد وت منءَ سوج دات که یک کیسگ ئےءَ راه  ئے سرا ایر کنءُ سئیل کن بارئن کس ئے که اے کسیگءَ گون وتا زرت پدا کاریتی یانه روتءُپدا چکءَ نه جنت اگن یهت گڑا هر ده کیسگءَ بده همامردمءَ که اے وڑین مردم امانت دارءُ ایمان داراِنت چوشین مردم هم وت چه زرا په جوانی حرجءَ کنت ءُ هم حدایءِ بندگانی پگرا هست .
هنون اے نپر توئے که اے مال تئی نصیب بوتگ اَنت.
امانت دارین جوان  زرانءَ زرتُئ دیم په گسءَ رهادگ بوتءُ تمام چیزانم په و.تی لوگ بانُکءُ بیان کت .جنین آدم هم ربءِ شکرا گپتءَ رندا اے مالءُ زرانءَ په گریبانی  کمکءُ مدت کنگءَ حرج کت اَنت.
بلے دوستان امانتءِ حیانت نکنگ حدای ذاتءِ سرا بروسهءُ اعتماد کنگ کمترین نشانی همیش اَت که حکایتءَ مالوم بوت آدگه چیزان که  پاکین ربوتی بندگانءَ دَنت انگت منءُ شما سهیءُ حبردارنهن

حجابءِ روچ

تیرماهءِ ۲۱ روچ حجابءُ سترءِ نام

اِے روچ په چی په نامءِ سترءُ حجاب نامینگ بوتگ؟؟؟؟؟

  رضا شاه که  گون انگریزانی کمکءُ پالّ آمرزیءَ ایرانءِ تحت ءَ نشت انگریزان بازئن کول چه آئیءَ گپت اَنت که آ بائد اِنت انگریزانی مولءُ واهگان پوره بکنت.

یکے چه انگریزانی شومین واهگءُ تمنا جحابءِ گارکنگءُ بے گواه کنگ اِنت که آ نیت کرتگ اَت گون رضاه شاهءِ کمکءَ ایرانءِ سیه سرانءُ جنین آدمانی سراچادرءُ سریگءَ دربکنت.

ابید چه جنینان رضاه شاهءُ انگریزانی شومین نکشه مردینانی درمیانءَ بے حجابیءِ رواج دیگءِ برنامه هم بوتگ،پیمے  که ایرانءِ پُچءُ پوشاک په بیه بدل بوتءُ هما سالانی درگتءَ گون انگریزانی مکاریءَ کوٹ ءُ پتلون(کتُ شلوار) رواج گپت،په اے شومین مولءُ واهگءَ اول سرا رضاه شه دولتی  کارکنوکانی سرا  زِلّ بوتءُ آوانی وادارکت که هُج ناهُج بایداِنت شما کوٹ پتلون کن اِت.

 اے کار آرام آرام رواج گپت تانکه رضاه شه هور گون شومین آتاترکءِ سوگهءُ پنتان ایلان کت اَنت که مئی ملتءِ بربادیءُ دیما نکنزگ همے سترءُ حجاب اِنت که بایداِنت چه سیه سرءُ جنینان سریگءُ چادر درکنگ ببیت.

 که اے شومین رهبند یک اصلءُ قانو ن ئے  ایلان کنگ بوتءُ رندا رضاه شاهءِ کُچکین مامور شهرءُ بازارا گشتءُ گول کت  هرجاه هرکسیءَ مامور کدگ بدیستین اَت که آئیءِ سر پوشته په زور گون لٹ ءُ گولاه چادر یاسریگءَ چه آئیءِ سرا کشّ اِت اَنت.

گڑ آیرانءِ گیرت مندءُ ایمان والائین راجءُ ملت په رضاشاهءِ اے بے دینی  کردارءَ لڑءُ شورءُ تظاهرات کرت اَنتءُ که گون رضاه شاهءِ مامورانی بے رحمیءَ بازئن هم وطنءُ هم ملکی جامءِ شهادتءَ نوش کت اَنت. چه اے لڑءُ شور کنوکءُ تظاهرات کنوکاں مَشَد(مشهد)ءِ مردمان که گوهرشادءِ مستءُ مجدا دیوان کتگ اَت رضا شاهءِ مامور آوانءَ کشتءُ بیران کت اَنت. چ

چه آوهدا دان هنون ایرانءِ راجءُ ملت خاص مکهین ماتءُ گهاران وتی سترءُ حجابءَ دلگوش کنگ اَنتءُ هچ اجازه ندینت که اے حدایی حکم پروشگءُ نادلگوش کنگ ببیت.

 

حجاب په سیه سرءُ جنیان سک لازمءُ زلوری اِنت حجاب پلءُ حصار اِنت په جنین آدم  اے باروا مثالءَ جن اَنت که گون حجابءَ جنین آدم مثلءَبیان ءَ کن اَنت که گران کیمتی موتیءُ مروارد،سُهرءُ طلاهان مردم کاهم ترین جاگه ئے درجءُ پیٹی ئےءِ ببیت اودان چیرءُ زیری کن اَنت دانکه چه دزانی دستءَ در امان به بیت حجاب همے اندازه په مکهین ماتءُ گهاران لازمیءُ الّمی اِنت

 

حدیثءُ درئن گپتاران سترءُ حجابءِ باروا

اللهءِ درئن نبی صلی اللهءُ علیه وآله وسلم پرمائشءَ کنت:

-وتی زیبءُ زیوراں اَبید وتی محرمانی دیمءَ ظاهر مه کن اِتءُ وشبویی مه جن اِتءُ وتی پادانی مچءَپه نامحرمان در مکن اِت  اگن شما اے دابءَ کُت گڑرا شما وتی دینءُ دگنیاهءَ تباهءُ برباد کتگ .

-شیرحدا حضرتءِ علی (ع) پرمائشءَ کنت نرمین گدءُ پوشاک گورا مکن اِت ؛ پرچا که هرکس نازکینءُ تنکین گدءُ پُچ گورا بکنت آییءِ دینءُ ایمان هم هما اندازه نازکءَ بیت .

روایتءَ کن اَنت که نبیءِ مکرمءِ اسلام چه حضرتءِ جبرائیل امین سوج کُت که ، ملکءُ پرشتگان هم کنداَنتءُ گریواَنت؟؟؟

- جبرائیلءِ امین پسو دات :بله واجه .هما وهدا کند  که یک ستریءُ حجاب کنوکین جنین ادم ئے وپاتءَ کنت ءُ آییءِ محرم آئیءَ رند چه ثواب کنگءُ غسل دیگءَ کبرستانءَ کبرءَ کن اَنت ملکءُ پرشتگان کند آَنتءُ گوش اَنت اے هما سیه سرءُ جنین آدم اِنت که وتی زندا گون وتی ورناییءُ گون وتی جوانی حسنءُ جمالءَ که داشت کس ئے دیما ظاهر نه بوتءَ وتی حجابءَ داشت هنون هم آ ییءِ محرم  حشتءُ حاک آییءِ سرا ریچ اَنت تانکه چه نامحرمانی دیدءُ نظرا پوشیده به بیت. 

اے وهدا پرشتگان کنداَنتءُ وشهالءَ بینت.

 

-حضرتءِرسول(ص)هرکس چه خوفءُ ترسءِ الله پاک وتی نظرا چه نامحرمءِ سئیل کنگءَ بگردین ایت ، الله پاک هنچوشین ایمان ئے آییءَ نصیبءَ کنت که تامءُ مزگی دلءِ تها ماندگار به بیت

- واجهءِ پرمائش آینت که: یک رمبءَ گروه ئے چه جنیان که جهندمءُ دوزهءَ برگءَ بَیَنت بی سترءُ بی حجابین جنیان اَنت که گون وتی سینگارگءُ آرایسش کنگءَ مردینانءَ ریپیتنگءُ گمراه کتگ اَنت.

- حیاءُ ایمان همراهءُ هم سنگ اَنت هروهد یکے شُت آدگه

مناجات *

بلوچی مناجاتءُ دعا

اَے مهربانین رب منا هما رتبهءَ مکام نصیب بکن که دل یکین بکنت که ترا گندان

اے رب وتی مهرءُ وتی قهر، هردویئنانءَ مئی دلءَ جه گیر بکن.

یارب ماءَ چه گنه کارنءُ شوم پانچکاں مه کن.الهی مئی آهرءُ آکبتءَ په نیکیءُ سعادت بکن.

الهی  یک دمان ئےماءَ په منی جندا یلوءُ رهادگ مکن.

یارب وتی حشمءُ گزیبءَ چه ما دور بدار.

الهی مئی گمءُ گُرستان چه ما دور بکنءُ مئی گناهءُ جرماں بپوش​

الهی مارا چه مکر شیطان درامان بدار

اے الله مارا هم دنیا ءُ هم کیامتءِ حیرءُ برکنان نصیب بکن

یارب مئی آحرتءَ چه مئی د نیایءَ گیشتر آباد کن

 

آمین یارب العالمین

 

دعا

    

من منتگ اون گون بارئے گناه   من منتگون گون گرانین بار

من منتگون گون دنیایءِ زیبءُ رنگ من منتگون گون همتءِ لنگین پاد

الهی نه کسے داران که کسے زهرگءَ کنت که منی پل آمرزیءَ بکنت

اَبید چه تو دگه کسے نهنت پهکان وت گرک اَنتءُ نجاتءِ واستهءَ دستءُ پاد جنگ اَنت

 درستان محتاج اَنتءُ چمدار درستان

درستان نیاز مند اَنتءُ درمندگ

 الهی محتاجانءُ چمدارانی  واهگءُ مرادن پوره بکن

 چیا که ناامیتانی امیت تو ئے

 ناامیت چه تئی درءَ کسے نه روت اوستءُ امیت په امیت واران توئے

مثلءِ گوشتءُ هڈّ

وتی دستءَ سئیل کن !
تنها گوشت اِنت؟؟؟
تنها هڈّ اِنت؟؟؟
نه هازگین گوشت اِنت ،نه سرجم هڈ اِنت، بلکه گوشتءُ هڈ هردوینان گون هم یک جاهءُ هوراَنت.
  اگن تهنا هڈ ئے ببوتین اَت دستءِ چنگلءُ لنکُک پاچءُ بندءَ نه بوت اَنت ءُ همے ڈولءَ اگن تهنا گوشت بوتین اَتنت دست نرمی حالتءَ زرتءُ هچ کارئے نه بوت.
انسانءِ احلاکءُ رپتار انسانءِ منشءُ کردار همے  ڈول اِنت.
اگن انسان ترند احلاکءُ تیزتب ئے به بیت سرجمین مردم چه آئیءَ رم اَنتءُ چه آئیءَ بیزارءَ بَیَنت.
 چه دگه نمیگ ئے اگن باز نرمءُ آرام هم ببیت مردن آئیءَ مان نیاراَنتءُ گپی گوشءَ نه داراَنت، اسلامءِ دین همے درهبندا کرار داریت که انسان اے دوئینانی درمیانءَ ببیت میانه ببیت

 

 

ساهگ

 انسانءِ ساهگ گون آئیءَ همراه اِنت هچ کسءَ نتوانت که ساهگءَ چه آئیءَ جتا بکنت هرکارئے بکنت نتوانت که ساهگءَ چه انسانءَ جتا بکنت.
تهنا یک چیزئے  توانت که انسانءِ ساهگءَ کم یا زیات بکنت، آچیز نورءُ روشنایی اِنت.
دین هم مثلءِ نور اِنت که توانت انسانءِ زندگیءِ سیاهیاں  دور بکنت  هرچنکه انسان چه نورا دور تر به بیت نه تهنا انسانءِ ساهگ دوءَ نه بیت بلکه تا جاه ئے  رس ایت که انسانءِ سرتاسر زمپءُ تهاریءُ سیاهیءَ بیت

بلوچی مناجاتءُ دعا

بلوچی مناجاتءُ دعا

اَے مهربانین رب منا هما رتبهءَ مکام نصیب بکن که دل یکین بکنت که ترا گندان

اے رب وتی مهرءُ وتی قهر، هردویئنانءَ مئی دلءَ جه گیر بکن.

یارب ماءَ چه گنه کارنءُ شوم پانچکاں مه کن.الهی مئی آهرءُ آکبتءَ په نیکیءُ سعادت بکن.

الهی  یک دمان ئےماءَ په منی جندا یلوءُ رهادگ مکن.

یارب وتی حشمءُ گزیبءَ چه ما دور بدار.

الهی مئی گمءُ گُرستان چه ما دور بکنءُ مئی گناهءُ جرماں بپوش​

الهی مارا چه مکر شیطان درامان بدار

اے الله مارا هم دنیا ءُ هم کیامتءِ حیرءُ برکنان نصیب بکن

یارب مئی آحرتءَ چه مئی د نیایءَ گیشتر آباد کن

 

آمین یارب العالمین

کودکانی ادبیات

 

دوستانءُ گلین گوشداروکان ۱۸ تیرماه په نامءِ  ادبیاتءِ کودکانءُ نوجوانان نام ایرکنگ بوته اے باروا کمے گپءُ تران شمئی دیوانءَ پیش کنگءَ بیت. بلے پیش چه گپءِ اصلءُ بندرءِ شروع کنگءَ بابتءِ ادبیاتءَ هم لوٹان چیز ئے گپتار پیش کنان.

 ادبیات یا هما لبزانک جهانءِ توکا چار بهر اِنت که هر بهر ئے خاصین گلّءُ گروها گیشینگ بوتگ

ادبیاتءِ اے چارئن  بهر په چار گلّءَ اے وڑا اَنت.

۱.کودکانی ادبیات ءُ لبزانک۲. نوک ورنایانی ادبیات ءُ لبزانک

۳.ورنایانی ادبیات ءُ لبزانک۴.مزنیانی ادبیات ءُ لبزانک

چه اے بهر کنگءُ تقسیم بندی مالوم اِنت که هر گلءُ گروه گون وتی لبزانکءُ زبانءُ گهتر سرپدءُ سرحالءَ بیت .

جهانءِ تها چه اے چارئن بهران که نام گرگءُ یات کنگ بوت اَنت په گونڈین زهگان کمتر کار کنگ بوتگ هرچی بوته گیشتر کماشءُ مزن سالین مردمانی ادبیاتءُ لبزانک مه رَواِنتءُ گیشتر کارکنگ بوته .البت جهانءِ توکا یک علمیءُ زانگی باهندءُ زرمبشت ئے گندگءَ بیت که ا ے وت جهانءِ ایدگه کلک کارءُ زانوگرانءَ شاباشءُ وادارءَ ک تگ که ایدگه ملکءُ کشورانی تها هم اے کاربیگی اِنت.

بلوچی لبزانکءُ ادبیاتءَ اگن چارگءُ ٹپاسگ ببیت اے رهبندءَ حدای شکر اِنت پیشین مردمان مئیءُ شمئی پتءُ ماتان کار کتگ اَنت بلے یک دگه مزنین دردئے که دیر درمان کنگ بوتگ ایشنت که مئی زهگانی وانینگءَ پیشین مردم همت نه کتگ اَنت هرچی بوتگ زهگ وتی کوهنین لبزانکءُ ادبیاتءَ پشتءَ بزان بی وانگءُ نبیسگءَ سمبال داری کتگ اَنت.

 نون مروچی ئن درد همیش اِنت که چه مئی ادبی میراثءَ نبیسگی اثرءُ نشانی نیست اِنت هرچی هستءُ گندگءَ بیت هما چیز اَنت که مردمانی سینگءَ حفظ کنگ بوتگ اَنت که اے وڑین ادبیاتءَ شفاهی ادبیاتءَ گوَشَنت.

شئر لبزانکءُ ادبیاتءِ دیمروئیءِ کمکءُ مدت

کارزانتءُ کاربلدان عکیده داراَنت په ادبیاتءُ لبزانک یا په راج دپترءِ زندگ دارگءُ ماندگاریءَ شئیرءُ گال باز کمکءُ مدت کتگ ءُ هنون هم اگن بلوچی لبزانکءُ ادبیات ئے که چه کوهنءُ کدیمی دورءُ باریگءَ پش کپتگ چه شئرءُ شاهری اِنت.

گونڈ ئن زهگانی ادبیات هم همے وڑا سمبالگءُ نگهوانی کنگ بوتگ. هنون زهگانی ادبیات گون شئری رنگءَ گون چاچا ءُ کسانین شئران که دامءُ دلوتان یا که ایدکه ساهداران اَنت بلوچی لبزانکءُ ادبیاتءَ منتگ اَنت.

مثالءِ عنوانءَ په شما گلین براتءُ گهاران  اے باروا اشاره کنئین

*********

اَچَه چی مَچَه چی، سری جَهل اِنت نه رچی

اے چاچ ئے که آئیءِ بوجءُ پسو پس شیر ءِ اِنت .

گوک ئے نه اِنت کاهءَ وارت ؛مرگ ئے نه اِنت بالءَ کنت.

اے چاچ بزان چیستانءِ بوج مَدَگ بزان ملخ اِنت.

 ****  

چاچءِ باروا گپ بوت نون بلوچی زهگانی ادبیاتءُ شئیرا هم  مئی ادبیاتءَ میراث منتگ اَنت که بهرئے چه اے ادبیاتءَ ای دیوانءَ اشاره کنئن.

 دهتروک دهتءِ مَدتُک،من وران نانءِ هتوک تو بجن سَد لَگـتُک.

دو نپر دهتروک که گون وت گوازی کن اَنت چوش یکءُ دگرا سوجءَ کن اَنتءُ وت وتی سوجان پسوئءَ دَینَنت.

 اولی سوجءَ کنت: دهتروک دهتروک کجا روئے  ؟؟؟

دومی پسو دَنت:من روان باگ ملّی

اولی سوجءَ کنت: چی چنے ؟

دولی سوجءَ کنت: پُل بٹاگ.

اولی سوجءَ کنت: په کئے چنے؟

دولی سوجءَ کنت: په مات اوں.

اولی سوجءَ کنت:ماتءَ نه وارت.

دولی سوجءَ کنت:سوگات اوں.

******  

بلے دوستان اےمثالان پیش داروک اَنت ، کوهنین مردمان په وتی چکءُ زهکانی ادبی گپءُ ترانانی تالیم دیگءَ کوشست کتگ اَنت تانکه اوانی زهگان بُلباسءُ هبر زانت بئینت.

پدا دگه مشکل ئے که آوهدان بوتگ وانگءُ تالیم دیگءِ جاگه کوجود نه بوتگ که وتی زهگانءَ بوانین اَنتءُ تالیم بِدَیَنت.

 هنوگین وهدءُ درگتان که ربءِ نیامت خاص په وانگءُ نبیسگءَ موجوداِنت  ماتءُ پتان په وتی زهگانی تالیمءُ علمی دیمءَ برگءَ نبایداِنت کوتاهیءُسستی کن اَنت.

 

شعری از سرکارخانم مهری طهماسبی دهکردی وترجمه بلوچی آن

توی حیاط خونه      یک کبوتر نشسته

دارم اونو می بینم      انگار بالش شکسته

 شاید یه بچه ی بد        سنگی زده  به بالش

بالش وقتی شکسته        بد شده خیلی حالش

 کبوتر بیچاره!      الهی برات بمیرم!

الان برای بالت        یه کم دوا می گیرم

 بالت رو زود می بندم     اینکه غصه نداره

حالت خوبِ خوب میشه       پر می کشی دوباره

 شاعر: مهری طهماسبی دهکردی

پرشته بالیں کپوت  

  مئی لوگءِ پیژگاهءَ     کپوت ئےنشته    

  سئیلءَ کناں کپوتءَ       گنداں که بالی پرُشته   

 بلکه یک ٹگیں زهگ ئے     سنگ ئے جتگ مه بالءَ

وهدیکه پرشته بانزُل     نون کپته چوشیں حالءَ

اَے بیوسیں کپودر      من  تئی سراندرببان

  تئی پرشتگیں بانزلءَ    هنون کاراں درمان

زوت تئی بانزلءَ را بندان    گم ئے مَیار دلا را

زوت بئے سلامت      بالءَ کنے هوا را

شاعر: مهری طهماسبی دهکردی

رجانکءُ ترجمه محمه رحیم ساسان

14 تیر ماه کلمءِ روچ

کلم انسانانی عکل، زانت ،مارشتءُ احساسءِ گویاکیـں زبان اِنت.

 کلم انسانانی دُومی زبان اِنت.

کلم انسانءِ موجود بوتنءِ نشانی اِنت

 کلم مانوکیں پدءُ اَثر اِنت.

کلک دورءُ زمانگءِ رنگءُ دروشمءِ بیان کنگ اِنت

کلم سهلءُ ترانءِ جوانینءُ سارتیں  سارتاپ اِنت.

 آزیزئن دوستان ایرانءِ گلءُ انجمنءِ سوگهءُ پیشنهادءَ  گرماگءِ اولی ماه  ۱۴ خردادءَ رند چه عمومی  شورای منگءُ تصویبءَ ایرانءِ توکا ،روچ ئے، په نام «کلم»نام  ایر کنگءُمَنّگ بوت.

 

البت ایرانءِ ملکءُ کشوراچه کوهنین دورءُ باریگاں کلمءِ دیوانءُ آثارانی ردءُ پد مالوم اِنت.  راج دپترءِ گواهیءَ کوهنءُ باستانی دورءُ باریگءَ سیزده  تیرماه قلمءِ جشن هم برجم بوتگ .

ایرانءِ پیشدادی حاکم هوشنگ سرجمین کلم کارءُ نبیسنده هانءَ یک جاه جم کتءُ آوانی مکامءُ رُتبهءَ مزن داشت .

همادابءَ که کلک ارزشت داریت هما دابءَ کلم دارءُ نبیسنده هم ارزش داراِنت.

 اِے گپ گوشگی اِنت که هر حاکمءُ هر وهدءُ درگتءَ نبیسوکءُ وانوکان مزنین ارزشتءُ اهتبارئے  داشتگ ءُ هنگت هم وتی مهمین جایگاهءَ داراَنت.

اسلامءِ شان دارئن دین هم اِے باروا باز دلگوش داتگءُ بازئن آیات  چه کلام پاکءُ درئن حدیث هم چه سرورءِ دو عالم کلمءِ باروا  ماندگارئن میراثءَ پَش کپتگ اَنت.

اِے گپءِ کاهم ترئن سنَد پاکین اللهءِ کلام اِنت که پرمائشءَ کنت:«ن وَ الْقَلَمِ وَ ما یَسْطُرُونَ؛ سوگند په کلم ءُ هرچی که نبیس ایت» .

جی دوستان کلم ءِ ارزشءُ پاکی اِنت که ربءِ پاک په آییءَ سوگند یاتءَ کنت .

اسلامءِ پاکین دینءَ اِے اندازه که په وانگءُ نبیسگءَ سوگهءُ سپارش بوته دگه مسئله اِی اندازه سوگه کنگ نه بوتگ اَنت.

پرچا که هر ملکءُهر راجءِ دیمرویءَ پَش کَپگ همے دوئین اصلءُ اساس اَنت.

اولی پیگام که چه ربءِ جانبءَ په حضرتءِ محمد مصطفی صلی اللهءُ علیه وسلم نازل بوت وانگءِ حکم اَت.

هنچوش اِے روایتءُ حکایتءَ که شما بار بار چه دین ءِعالمءُ زانوگران اشکتگ

  غزوهءُ جنگانی تها هرکس ئے  اسلامءِ مجاهدانی دستءَ اسیرءُ بندیگءَ بوت واجه ایلانءَ کت  هراسیر ئےکه وانگءُ نبیسگ بلد اِنتءُبتوانت ده نپر چه مسلمانءَ وانگءُ نبیسگ بلد بکنت ،آزاتءُ آجویءَ بیت .

آزیزان کلمءِ زَدءُ اثر چه مسلسلءُ ٹوپ هم انگت گیشتر اِنت.

 کارئے که گون نبیسگءُ کلمءَ بیت گون زبانءَ نه بیت، زبانی گپءُ گُپتار زوت هلاسءُ گارءَ بیت بلے کلمءِ اَثر په همیشهءُ هر وهدءَ نمیرانءُ ماندگارءَ بیت.

هنون کسانے که ما آوانی نامءَ باد چه کرنانی کرن یاتءَ کنیئنءُ آوانی نام زندگ اِنت چه کلمءُ نبیسگءُ حیرءُ برکت اِنت.

البت دلگوش ببیت که کلم هما ڈولءَ که پائدگ داریتءُ راهءِ رهشونیءَ کنت هما دابءَ هم گمراهیءُ رُنگ راهیءِ سوبءَ هم بیت .

 اگن کلم کار په جوانیءُ ایمانءِ سرا گون پهریزکاریءَ وتی نبشتانکءَ چه کلمءَ ظاهر بکنت یک راج ،نسلءُ اُبادگ هم گون آئیءِ کلمءِ اثرا آگاهءَ ایمان دارءَ بیت.  هنچوش اگن کام کار گون کلمءَ  دگرانءَ گمرعه بکنت توانت ا ے کارا بکنت ،همے حاطرا اِنت که الله پاک په کلمءَ سوگند یاتءَ کنت.

 

 

دوستانءُ آزیزان درئن گپءُ گپتاراں کلمءِ باروا شمئی دیوانءَ پیش کنگءَ بَیَنت:

 

حضرت رسول الله صلی اله وعلیه وآله وسلم پرمائشءَ کنت:

 

کلم مزنین نیامت ئے چه ربءِ جانبءَ اِنت،اگن کلم مه بوتین دینءُ مملکت ماندگارءُ کرارءَ نه بوت، انسانان جوانین زندءِ واهندءَ نه بوت اَنت.

 

                                             *************

 

 دگه جوانین گپتارئے چه واجهءَ همے  باروا هست که پرمائشءَ کنت:

 

هرکس ئے چه من حدیث یا مطلب ئے  بنبیس ایت، دان وهدیکه آ نبشته هست په نبیسوکءَ صدقهءَ نیکی رمبگءُ جاری اِنت

 

امیر المومنین حضرتءِ علی (ع) هم پرمائشءَ کنت : نبیسندهءِ عکل آئیءِ کلمءُ نبشتارءَ مالمءُ پَدرءَ بیت

 

اسلامی انکلابءِ بنیات ایرکنوک حضرت ءِامام حمینی(ره) بابتءِ کلمءَ پرمائشءَ کنت:کلم وت یک سلاح ئے اِے بایداِنت داناءُ زانوگرانی دستءَ به بیت نه هرکس ئے دستءَ دیگ به بیت .

 

بے تواریءِ دریا

                   بے تواریءِ دریا

 بے تواریءِ دریا واجه پروفسور صباد دشتیاریءِ وانگی آینت که ۱۴ سالا پیش سید هاشمی رفرنسءِ کتابجاهءَ چاپءُ شنگ بوتگ کتاب رمءِ بزان  بلوچی نثراِنت اے کتاب گیشتر په بلوچی زبانءِ دیمبریءُ محنتءَ گپءَ کنت ءُ همے ڈولءَ اگن یک بلوچ وانندهے بلوٹیت  بلوچی وانگءُ نبیسگءَ په جوانی سرپد به بیت اِے کتاب تا حدئے توانت آئیءِ مدتءُ کمکءَ بکنت البت په کسانے که نوک ادبی میدانءَ گام ایر کتگ اَنت په آوان سکءُ مشکل اِنت پرچا که ادبی سکینءُ گرانین بلوچی لبز اے کتابءَ یارَگ بوتگ اَنت. امیت اِنت که مئی ورناءُ نوک ورنا په وتی ماتی زبانءِ وانگءُ نبیسگءَ محنت ءُ کوشش کن اَنت.

 بهرئے چه اے وانگی شمئی دیوانءَ پیش کنگءَ بیت ۲۱۴ ءِ تاکءَ ادبءُ بے ادبی

ادبءُ بے ادبیءِ نیامجیءَیک سیاد ی یے ءُ یک پرکءُ تپاوت یے هست.اگن اے دوئیں دگرے ءَ زند آپءُ ردومءِ بُنزه اَنت گڑا په دومی نیمگا مرگءُ نابودی ءِ ربالو چوشیں اَڑءُکُڑءِ گیشینگ سک مشکلءُ گران اِنتپرچا که ایشیءِ مثال چوشءَ بیت که یک مردئے ءَ بگوش اَنت که تودریایءِ زرا اوژناگ بکن بلے هیال داری بکن که تئی جامگ ترءُ میچل مه بیت .

 یک برے واجه ارسطوءَ جست کنگ بوت که تو عقلءُ سنچ چه کجا دربرتگ ؟

گڑا آیی پسو دات که :چه بے عقلاں.

همے ڈولءَ چه لقمان حکیمءَ هم سوج کنگ بوت که تو ادب چه کئیءُ کجا یات کتگ واجهءَ پسو دات چه بے ادباں.

جی دوستان ای هم  یک بهر ے چه واجه صبا دشتیاریءِ وانگی  بے تواریءِ دریا اَت که شمئی دیوانءَ پیش کنگ بوت .

 امیت اِنت شما په ای کتابءِ شوهازءَ همت کن اِتءُ ای کتابءَ بوان اِت

 

 

بلوچی بَتَل

                   چو مردءِ منگَلیکیءَ نا اُمیت مَبُو

یک بلوچی بتل ئے  گَوَشَگءُ پدا گیشءُ گیواری کناں چه بن زهءَ اِے بتل چونءُ چتور جوان بوتگ!

بتل ؛                     چو مردءِ منگَلیکیءَ نا اُمیت مَبُو

گوَش اَنت مردئے حرئے (اولاک) داشت که آییءِ بارمنگلیک اَت. مردءِجنک حرءَ هم سئاراَتءُ زامات پادانی گون  آئیءَ همراه اَت.

رهگوزئے گون مردءَ ڈیک داتءُ رهگوز سوج کت:

واجه تئی حرءِ بار چی اِنت؟

مردءَ پسو دات :هچی!

مردءِ دلءَ اِے هیالءَ اتکگ اَت که اَگن منی حر سردست ئے بجنت  سرجمیں منگلیک پروش اَنتءُ منی  لاڈوکیں جنک هم کپ ایتءُ بیرانءَ بیتءُ گڑا منی زامات دگه جنے سانگءَ کنت.

په همے حاطرا هرکس که ناامیتی گپءَ جَنت گوشنت که :

              چو مردءِ منگَلیکیءَ نا اُمیت مَبُو

نوکیں وانگی(کتاب) ئے پَجار

بتل گنج؛وانگی ءِ ردءُ بد دیوک واجه غلام فارق بلوچ اِنت.کتابءِ بُنی گپ بلوچی زبانءِ بتلان اَنت ؛ اِے هور گون ایشی که بلوچی بتلانی سرا چمشانک دیگ اِنت مزنیں سوتءُ پائدگ په وانوکءَ بتلانی بُن زهءُ اَڈ بیگءی باروا ِنت که وانوکءِ دلءَ شر تر جه گیر به بیتءُ بزانت که اِے بتل چه کجام سَوبءَ جوان بوتگ کتابءِ سرظاهرا جوانین ندارگ ئے گون استاد صمد عبداللهءِ کلمءُ رنگانی ندارگ اِنت که هشکین درچکءِ عکس جمپ ئے سرا کشگ بوتگ پدا چه هرچیزا گهتر بلوچانی میراثی هنر گوپتگیں تگرد اِنت که اے کتابءِ پوشءَ هم دگه زیبءُ براهے داتگ.
کتابءِپیشانیگءِ سرا دو نامداریں بلوچءِ کلمءِ تیتُکءِ نکش گندگءَ بئَنت؛ واجه غلام رسول کلمتیءُ رمضان بامری بلوچءِ نبشتانک.
واجه غلالم فاروق بلوچءَ لک شاباش اِنت که په اِے کُپسءُ کتل ئے پر کنگءَ وتی پٹءُ لوٹءِ چَنکءَ مزنیں جوهانءُ همبان ایر داتگ .
چوش مالوم اِنت که بلوچ ادیبانی بازئن دپتران وانتگ تانکه اے وانگیءَ یرجم داتگ . اے واجهانی نام کتابءَ اَوار اَنت؛ عبدالفغار ندیم،انورشاه قحطانی،اشرف سربازی، داد محمد دادل صلاح کوهی،عبدالصمد امیری، عبدالطیف عادل، پروفیسر رمضان بامری، غنی پهوال، بوهیر کلانچی، ڈاکتر عبدالمالک،محمد شیردل ، ولی محمد رخشانی،سجاد کوثر،سعید عزیزالله،فقیر شاد،عبدالغفور کوپچی لاشاری،هوتی خان،غلام رسول کلمتی.
اِے واجهاں که آوانی نام یات کنگ بوتگ ایران، پاکستانءُ اوگانستانءِ بلوچ اَنت که واجه آوانی بتلانءِ پٹءُ لوٹاں جم کتگ اَنت.
کتابءِ دگه جوانیءِ که داریت ایش اِنت که بتلانی فرقءُ گیش چه دو ر.وایتءِ باروا هم گپ کنگ بوتگ.

هرپیم اِے کتاب په همک بلوچ وانندهءُ بلوچی زبانءِ دوزواهاں(دوستداران) جوانین کتاب ئے .
کتابءِ آهری تاکان مطلبءُ نبشتاکانی شیرگ په انگریزی زبان هم نبیسگ بوتگ آَنت.۴۰ تاک انگریزی ءُ۳۲۸ تاک بلوچی اَنت .کتابءِ چاپءُ شنگءَ سید هاشمی ریفرنس عهده زور بوتگ
کتابءِ شنگ بیگءِ سال عیسایی ۲۰۱۱ جنوری ءِ ماه اِنت.
هرپیم اِے وانگی په همک بلوچ زبانءَ که وتی دودءُ زبانءِ واهوکءُ دوستداراَنت په وانگءَ سوگه کنگءَ بیت .
بلوچی زبان سبزءُ آباد بات

امام حمینیءِ جوانیں گُپتاراں بابتءِ قدسءَ

- قدسءِ روچ اســـــلامءِ روچ اِنت

-قدسءِ روچ روچے اِنت که باید اِنت اسلامءَ زندگ کنیں

-قدسءِ روچ روچے اِنت که بیوسیں راجءُ ملتانی سرنوشت مالوم کنگ به بیت

-قدسءِ روچ  عالَمی ءُ جهانی روچ اِنت  تهنا په  بیت المقدس نه اِنت  بلکه بیوسانی باهندءُ زرمبشت گون تکبرکنوکان ءُ  سامراج اِنت.

- قدسءِ روچ  که هموهد گون قدرءِ شپ اِنت باید اِنت  جهانءِسرجمین مسلمانانی آگاهیءُ شیواری به بیت

-جهانءِ سرجمین مسلمانان بایدا اِنت قدسءِ روچءَ سرجمین جهانءِ روچ ءُ بیوسانی روچ به زان اَنت.

قدسءُ قدسءِ عالمی روچ

قدسءِ شهرباز کوهنءُ کدیمی جاهے  اے شهرءِ  کوهنیءُ کدیمی ۵۰۰۰ سال پیش ءَ رسیت. په همے حاطرا اے شهر یکے چه جهانءِ کوهن ترئن شهراں زانگءَ بیت.  راج دپترءِ تها اے شهر بازئن نامے یات کنگ بوتگ.کنعانین اے شهرءَ (اورسالیم یا سالیم) بزان سهلءُ آرامشءِ شهر نامنتگ اَنت.  رندا اورسالیم په اورشلیمءَ بدل بوتگ. یونانیان اے شهرءِ نامءَ ( ایلیا) نامینگ اَنت.

په راستی قدسءِ تها چے کومءُ چه کسانے حکومت کتگ اَنت؟؟ اے ملکءِ اولی باشندهان کنعانی چه کومے په نامءِ (یَبوس) بوتگ اَنت  بادشاهے په نامءِ (اخناتون ) حکومت کتگ.  رند چه ایشان حضرتءِ داود (ع) اِے شهرا کبزه کتءُ اِےشهرا حکومت کت که اِے  په نامءِ شهرءِ داود نامنیگ بوت.۴۰سال حضرتءِ داود ءُ باد چه حضرتءِ داود آییءِ زهگ حضرتءِ سلیمان اے دمگءَ ۳۳ سال حکومت کت. رند چه حضرتءِ سلیمان(ع) آییءِ زهگ حاکم بوت که پدا اے شهرءِ نام په اورشلیم بدل بوت. اے ڈولءَ یهودیان ۷۳ سال اے ملکءَ حاکم بوت اَنت.      سال پیش چه میلادءِ مسیح باد چه جهودیان بخت النصر اے دمگءَ په وت گپتءُ حکام بوت.   پدا اسكندر (مقدوني) مه سال ۳۳۳ پیش چه ميلاد اے شهرءَ تصرفءُ کبزه کت. باد چه اسکندر رومیان قدسءَ حاکم بوت اَنت  باد چه رومیان پارسءِ کوم که ایرانی اَتنت  رومیانءَ پروش دات اَنتءُ وت قدسءِ حاکم بوت اَنت. چه سالءِ ۶۱۴میلادی تا سالءِ ۶۳۶ پارسیان اِے دمگءَ حكمراني کتگ اَنت.  سال ۶۲۱ ميلادي نبی ءِ پاک (ص) ءی معراجءِ حادثه پیشءَ کئیت که واجه چه مسجد الحرام دیم په مسجد الا قصی روانه بیت که اِے شپءَ (اِسراءِ)شپءَ گَوشَنت. گڑا ادان مالوم اِنت که واجه معراجءِ روگءِ اولی جاگه که واجه رهادگءَ بیت چه مسجد الاقصی اِنت. پدا دوره خلافت حضرتءِ عمر فاروق بیت المقدس بے جَنگءُ حون ریچگءَ گِرَگ بوت. ءُ چه هما دوره قدسءُ شهر اسلامی رنگءُ چهرگے په وت گپت. "قبة الصخرة"ءِ مسیتءَ واجه عبدالمک بن مروان سال ۶۸۲ تا ۶۹۱ ميلادي اڈءُپیم کُت.پدا مسجد الاقصی سال ۷۰۹ ميلادي اڈءُجوان بوت رندا دو عباسیانءُ فاطمیانءِ دوئین حکومتانی درمیانءَ جنگءُ جدال پیش آتک تا نكه  سال ۱۰۷۱ ميلادي    بيت‌المقدس سلجوقيانءِ دستءَ کَپت. صلبیان چون قدسءَ گپت اَنت؟ وهدیکه مسلمانین حاکمان چوشکه سلجوقیانءُ فاطمیانءِ درمیانءَلڑءُ شورءُ جدال پیش آتک. صلیبیان چه اِے ناتپاکی بازئن سوتءُ پائدگے په وت گپتءُ قدسءَ مان بوت اَنت ۷۰ هزار بے گناهین مسلمانءَ تانجهءُ شهید کت اَنت. چه اے وهدا تا دیر مدتے یک مسیحی حکومت ئے قدسءِ تها رواج گپت  کاتولیکانی بادشاه اے دمگءَ حکومت کت که ارتدکسان چه اِے مسئله باز ناراضءُ پریشان اَتنت. مدتے گَوست تانکه (صلاح الدین ایوبی) مه سال ۱۱۸۷ بيت‌المقدس ءَ پچ گپتءُ پدا په اسلامءِ دامنءَ برگردینت. سلطان صلاح الدین گون سرجمین باشندهءُ نندوکان گون نرمیءُ مهربانی رپتارکتءُ چه قبة الصخره صلیبانی دَر کتءُ په شهرءِ آبادیءُ جوڑ کنگءَ محنت کت. باد چه سطان صلاح الدینءِ موتءُ مرکءَ پدوارگ  صلیبیان قدسءَ کبزه کت اَنت ءُ مردئے په نامءِ"فردريك" ۱۱سال حکومت کت.  پدا پادشاه «صالح نجم الدين ايوم»سال ۱۲۴۴ سوبین بوت اےشهرا چه صلیبیان پچ به گیپت .   ۱۲۴۳ دان ۱۲۴۴ ميلادي سالان مُگُلان(مغلان) اِے شهرا برید کت اَنت که ممالیکءِ حاکمان گون «سيف‌الدين قطز» و «الظاهر بيرس» سر براهیءَ سوبین بوت انت که مُگُلانءَ پروش بِدَیَنتءُ  اے شهرا آزات کن اَنت.  عثمانيءپوج(ارتش )گون  سلطان سليم اول رهبري ءَباد چه ایشی که  مه جنگءِ «مرج دابق»ءَ كه ۱۶۱۵ تا ۱۶۱۶ سالان پ  یش اتکءُ آوان پیروزءُ سردست بوت اَنت.قدسءِ شهر عثمانیءِ حکومتءِ تها کرار گپتءُ سلطان "سليما نءِ قانونی" قدسءِ دیوالانءُ   "قبة الصخرة"ءَ په دوارگ بازسازی کت.   ۱۸۳۱ تا ۱۸۴۰ م سالان پلسطين کپّ ئے  (قسمتی) چه مصرءِ ملک بوت که  اِے وهد "محمدعلی "دورءُ باریگ اَت.  قدس  روچان ۸ و ۹​۱۲​۱۹۱۷ گون  انگریزءِ واکان کبزهءُ تصرف بوت. مه اے وهدا  جرنال «آلنبي»  قدسءَ کبزهءُ پدا  انگریزانءُ   میان اوستمانی گَلّ(جامعه‌ي ملل)ءَحال دات پلستینءِ ذمه داری انگریزءَ دیگ بوتگ. اے وهداں بزان چه  (۱۹۲۰ ـ ۱۹۴۸)  سالان پلسطين ءِ نیمگءَ رُمب رَمب چه جهانءِ سرتاسرا جهودان دیم په قدسءُ پلسطین لڑءُ بار کت اَنت.  سال ۱۹۴۸ انگليس وتی ذمه داری بزان قیمومیتءَ چه پلسطین هلاس کت بلے چه اے مکارین روباهءِ مکرءُ اچاوگان ایش اَت که بازین جهودءَ دیم په اے دمگءَ رهادگی کرتگ اَت.په همے حاطرا ۳ دسامبر ۱۹۴۸ «ديويد بن گوريون» صهیونیستءِ  آوهدگین  رجیمءُ حکومتءِ سروزير  قدسءِ رومنندگی بهرا وتی حکومت بزان صهیونیستی مرکزءُ پایتخت ایلان کت​  مه حالی که تا سال ۱۹۶۷ اے بهر اردن ملکءِ ٹکرءُ بهرئے بوته. هنون هم اے رُمب بزان جهودءُ صهیونیستان مزنین سُوَمءُ ریش ئے اسلامءُ مسلمانانی جانءَ هست اَنت که تهنا علاجءُ درمانءِ راه مسلمانانی یکوئیءُ تپاکی اِنت که بتوان اَنت اے ریشءَ چه اسلامی ملکءُ شهرءِ جانءَ دَر کن اَنت .  چه جهانءِ تمامین مسلمان ملکءُ کشوران تهنا ایرانءِ ملک اِنت که بیوسین پلستینءِ کمکءُ گمواراِنت .  په هما روچانی امیتءَ کهخ جهانءِ سرجمین مومنءُ مسلمان   چه گرانیں وابءَ جَه بِجن اَنتءُ وتی دائمی عزتءُ سربلندیءَ حاصل بکن  اَنت .  اللهم انصر الاسلام والمسلمین واخدل الکفرة والمبتدعین.

مـــــوزءِ پائدگ

دوستانءُ آزیزان چه وراکیانی پائدگاں شمئی دیوانءَ گپءَ کنئن
 ای دیوانءَ چه موزءِ وراکیءُ پائدگ په شما گوشین که موزءِ پائدگ چی اِنت؟
شکرپاکیں ربءَ که مئیءُ شمئی وتی استانءَ موزءِ نیوگ ثمرهءَ کئیت ءُ نسبت په ایدگه استاناں موزءِ کیمتءُ نهاد اے  استانءَ ارزان تر اِنت.
 موزءِ پائگ باز اَنت که لهتے چه اے نیوگءِ پائدگانءَ په شما گوشین:
حونءِ پشارءِ کم کنگءِ درمان
دلیءُ قلبی مریضانءِ واستهءَ پائدگ اِنت
کسانءِ که اعصابءُ استرسءِ نادراهی داراَنت.
سلامتءِ معدهءُ سلامتءِ روده
دیم گیری چه کم حونی
هڈءُ کلمانی سکءُ کاهم کنگ
 اے بهرئے چه موزءِ پائدگان اَنت که شمئی دیوانءَ گوشگ بوت اَنت
کارزانتءُ پٹءُ لوٹ کنوکاں مالوم کتگ که موز نسبت په سیب  چار برابر گیشتر پروتئین داریت
دو برابر کربوهیدرات سه برابر فسفر۵ برابر آهنءُ ویتامینءِ(آ)داریت.
 چونکه موزءِ تها پتاسیم هست همے باعثءَ بیت حونءِ پشارءَ کم بکنت.
موادءِ په نامءِ( پِ ک تین)موزءَ هست که اے باعثءَ بیت حونءِ کلسترول کم ببیت په همے حاطرا هم په قلبی نادراه ءُ بیماراں موزءِ وَرَگ پائدگ اِنت.
 هنچوش ویتامنءِ (ب) که موزءِ تها هست باعثءَ بیت که مردمءَ آرام بکنت په همے حاطرا په اعصابءی نادراهءُ ناجوڑ اں هم موزءِ وارتن پائدگ اِنت.
 موز چطور انسانءِ هڈءُ کلمان کاهمءُ محکمءَ کنت؟
 پتاسیم که دیمتراگوشگ بوت موزءِ تها موجود اِنت. پزشکان گوشنت کلسیم  پیشاپءِ گونءَ چه تانشانءِ بدنءَ درءَ بیت  کسے که موزءَ وارت پتاسیم چه کلسیمءِ در بوت بزان هَدر روگءَ دیم گیریءَ کنت اے کار باعثءَ بیت انسانءِ هڈءُ کلم کاهمءُ محکم ببیت .
البت موزءِ دگه پائدگ بازاَنت که مهمین همیش اَتنت که شمئی دیوانءَ گوَشَگ بوت اَنت.