سیزدهءِ شهریور ابوریهان بیرونیءِ مزن لیکگءِ سالگشتءُ مولم

 

ایرانءِمُلک ،جهانءِ توکءَ نامدارینءُ مشهورین کشورے، زانگءُ جَه یارگءَ بیت.

 اِے مُلکءُ دیارءَ بازین زانوگرءُ استاد زند گوازینتگ اَنت که چه آوانی زانشتءُ داناییءَ نه تهنا ایران بلکه جهانءِ سرجمین زانوگران بهره برتگ.

اے نبشتانکءَ دلمانگ ایں ایرانءِ یک نامدارءُ زانوگراں پجار کن ایں.

 اے زانوگرءِ نام ابوریهان بیرونی اِنت.

ابوریهان محمد، احمدءِبیرونیءِ چُکّ اِنت. ابوریهان بیرونی په اے هاترءَ گوشگ بوتگ که بیرون آوانءِ پتءُ پیروکی ملکءُ جه منندی، هَندءُ جاگه اِنت.

ابوریهان بیرونی کسان سالی ءُ گونڈیءَ زانتءُ علمءِ رندءَ بوتگ ءُ مه کسان سالیءَ په درسءُ سبکءَ باز واهوکءُ دوستدار بوتگ.

ابوریهان بازین عالمءُ زانوگرءِ دیوانءَ علم حاصل کتگ دانکه چه آییءِ جهدءُ کوشستان هنچوشین جاهے سر بوت که جهانءِ توکءَ نامدارءُ مشهور بوتگ.

 واجه ابوریهان بیرونی استار زانتی ، انسان زانتی،حکمتءُ ڈیه، بزان جغرافیای علمءَ باز زبردستءُ استاداَت.

ابوریهان بازین کتابءُ وانگی نبشتگءُ په جهانءِ مردم میراث هشتگ اَنت. اِے دیوانءَ واجهءِ کتابانی نامءَ په شما گلین دوستان پجارءُ معرفی ءَ کن این.

 

الآثار الباقیه من القرون الخالیه اِے  وانگی سالدرءُ تقویمءِ باروا اِنت .

 ـ قره الزیجات  استارانی باروا اِنت.  قانون (القانون المسعودی).

ممرها (تمهید المستقر اتحقیقمعنی الممر).   صیدنه (کتاب اصیدنه فی الطب).

 التفهیم (التفهیم لاوائل صناعه التنجیم). ـ اسطرلاب .الجماهر (الجماهر فی معرفه الجواهر).

ـ سدس (حکایه الاله المسماه السدس الفخر).   تحدید (تحدید نهایات الاماکن لتصحیح مسافات المساکن).    چگالیها (مقاله فی النسب التی بین الفلزات و الجواهر فی الحیم(.  سایه ها (افراد المقال فی امر الظلال). وترها (استخراج الاوتار فی الدائره).   ماللهند.

واجه بیرونی ۷۸ سالگی عمرا چه کورهین دهرءَگزنهءِ شهرا  رکست بوت.

گـِــهار وارین کُچَک

کچکے هَڈے دپءَ کُتگ اَتءُ  پیرزالءِ لوگءِ نیمگ تچان اَت .چه پـَلّءُ پرچنءَ سِٹ اِتءُ گوَلمءِ نزیکءَ سربوت دیستی دگه کچکے گولمءِ تهءَ اِنتءُهڈے آییءِ دپءَ اِنت که چه آییءِ هــڈءَ هم مزن تراِنت.

کچک چه  بازیں لهڑءُ جوشءَ هما درگتءَ هــڈءَ چگل دات ءُ دیم په درآمدیں کچکءَ هلمی شانت.

 وهدیکه گولمءِ تهءَ دَوری کت نپسی پُشت کپتءُ نزیک اَت به مرایت. پــه هزار هیلتءُ واری وتی آهری ساهءَ چه آپءَ کشّ اتی. اے دیمءَ آ دیم چاراتی بارئں درآمدیں کچک کجاشُت ؟؟؟هرچنکه گشت . کچکءَ نه دیستیءُ هڈ هم گولمءِ تها گاربوت.

 رندا که هوشی کت مالوم بوت که آپءِ تهءَ من، وتی جندءِ ندارگءَ دیستگ، گمان اون کتگ که دگه درآمدین کچکے.

په آییءِ گلینگءُ رهادگ کنگءَ من وتی هڈ گار کتءُ منی جند هم نزیک اَت آپءَ گرک به بان.

****

مرچگیں دنیای مردم چه باز تماهی ءُچه لالچ ءَ وتی هما کمیں بهرءَ هم گارءَ کن اَنتءُ سرگردانیءَ کپ اَنت.

 

پــِتءُ زَهـــگ

 

آزیزان کسّهءُداستانان انسانءِ زندگیءِ مٹیءُ بدلیءَ سَوَبءَ بَی اَنت.

 په همے هاترا هم کدیمی مردم په وتی گونڈوین زهگ کسه گوشتگ اَنت دانکه چه اِے راهءَ آوانءَ جوانین پنتءُ سوجانءَ بِه دَی اَنت.

انشپگین دیوانءَ هم په شما گلین گوشداروکان یک جوانین کسه یے تیار کنگ

 بوتگ که شمارءَ داوَتءَ کن ایں. گون ما همراه بَی اِت.

مُگیمین مردئے که  سک مالدارءُ هستی داری اَت . مردین زهگے  داشت که نابودی اَت به زان زهگ چه مادر موجودءَ کموکے شلءُ لنگی اَت.

مرد هرجاگهءَ که په دیوانءُ مجلسے به شُتین اَت . په چکءِ برگءَ کُنتی کت به زان شرمندهءَ بوت که اِے زهگءَ گون وتءَ به بارت پرچا که آوتی دلءَ گمانءَ کت وهدیکه منی زهگ هٹوُ هٹوُ گامان ایرءَ کنت مردم آییءَ مسکره کن اَنتءُ کنداَنت.

 په همـے  هاترءَ مُگیم ءُ هستو دارین پت وتی زهگءَ شپ نیمءَ په ترّءُ تابءَ چه گسءَ درءَ کتءُگردینت. پدا هر وهدکه  پتین وتی زهگءَ په گردگءَ ڈنّءَ یاوُرت یک یورو زهگءِ دستءَ داتی که په وتی دلءِ میَلءَ هرید به کنت.

زهگ گوں وتی پتءَ گوَشت :بابا  من وتی زرّان چِناں جمءَکن آں.باز که بوت اَنت په وتءَ سواری ماشینے گِراں. ا ے دلءِ واهگءُ مراداَت.

 بلے دوستان روچانءُ هپتگاں گوزان ءُ گوزان بوت اَنت، دانکه ۲۵۰یورو منتگ اَت که زر پوره به بیَنت ءُ  دانکه زهگ به توانت وتی دلپسندین ماشینءَ به گیپت.

موسم سارتءُ برپین زمستانی موسمی اَتءُ هوا سک سارت اَت.

نیم شپی اَت که پِـسّ این چه ڈنّءَگسءَ آتک. جاهے که پت این همیشه دیوان کتگ اودان بهاری روک نه اَتءُ کُوٹی سارت اَت. پس وتی زهگءَ پرمان کت تا آوهدءَ که من راهتی گُدءُ پوشاکاں گورءَ کن آن  زوت ءُ اشتاپی بهاریءَ بُن کن که منءَ باز سارتءَ کنت.

پت وتی کوٹیءَ شُت. گدان بدل کتءُ بهاری کشءَ نشت دیستی که بهاری روک اِنتءُ گرمی گــُپ گــُپ اِنت​.

پت هیران بوت که منی نابودین چک چونءُ چتور جلدا جلدءُ زوتکی اِے آسءَ روک کتگ؟

 گڑا سوجی کت : اَے منی بــَچ به گوش بارئین چتورتو  زوت زوتی آسءَ روک کت؟

 زهگءَ پسو دات : منی بابا جان، دارانی سرءَ هور گوارتگ اَتءُ دار تـَرّءَ اتنت،هیران بوتون چتور آسءَ روک کنان که ترا سرد مه بیت گڑا هوشءَ کپتون که منی جم کتگین زر مروچی تئی دردءَ وراَنت. هما درگتءَ یارت اون گون همایان اِے تــَرّ این داران آس جت اون که تو وتءَ را گرم به کن ئے.

پت که اِے گپ اشکت اَنت اَرس چه آییءِ دوئین چمان رمبت اَنتءُ وتی چکءُ گورامبازی کتءُ بوسه ئی دات.

 

آزیزان جوانین .لایکین ءُصالحین چک په انسانءَ مزنین گنجءُ دولت اِنت.

تهنا سالم بوتن مُهم نه اِنت بلکه صالح بوتن چه سالم بوتنءَ گیشتر مهم اِنت. هست اَنت هنچوشین زهگ که چه دستءُ پادءَ سالمءُ ڈڈ اَنت بله ناصالح اَنت. هنچوش هم هست اَنت هنچوشین زهگ که جسمءُ جانءَ ناسالم اَنت بله صالح اَنت.

 گڑا اگن منءُ شما په وتی چکان یا ایدگه مسلمانانی چکان دعا کن این .

چوش به گوشین که .هدا سالمءُ صالح اش به کنت .

 

احــــــادیث گهربار نبی پــــاک صلی الله وعلیه وآله وسلم

رسول خدا  صلی الله وعلیه وآله وسلم  می‌فرمایند:
 عربی  «نَضَّرَ اللهُ عَبْداً سَمِعَ مَقٰالَتِیْ فَوَعٰاهٰا ثُمَّ أَدّاهٰا کَمٰا سَمِعَ».
فارسی«شاداب و خرّم گرداند خداوند کسی را که گفته‌ها، احادیث و سنن مرا می‌شنود و حفظ می‌کند، سپس آن‌ها را همانطور که شنیده است به دیگران می‌رساند.»

بلــــوچی:

« الله سر سبزءُ آبات به کنت هما مردمءَ که منی حدیثءُ گپتارانءَ گوشءَ کنت، آوانءَ یاتءَ کنت پدا هما دابءَ که اشکتگی هما ڈَولءَ آوانءَ په ایدگران سرءَ کنت .»

عربی «فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِیْ فَلَیْسَ مِنِّیْ».
پارسی«هر که از سنّت من روی برتابد، از من نیست.»

بلوچی هرکس چه منی سنتءُ رهبندءَ دیم تاب به دَنت چه منی امتءَ نه اِنت.

 روایتءَ کن اَنت که:

  مردےواجهءِ دیمءَ گون چپین دستءَ وراک ءَ وارت گڑا واجه سوگه کت که گون راستین دستءَ وراک به وَر.
 مرد پسو دات که من گون راستین دستءَ وراک وارتءَ نه کن آں. البت اِے مرد چه گرورءُ تکبرءَ وتی گپءَ گوشت.
 واجه هم پسو دات که تو هچبر گون راستین دستءَ وراک وارت نه کن ئے.
هما ڈولءَ که واجه نبی (ص) گوشت آمردء راستین دست شَـلّءُ مُنڈ بوتءُدگه هچ برانی هچ بر گون راستین دستءَ وراک وارتی نه کت.

 

هــــجّ رُمبوَکین چَمّگ

 

هج رمبوکین چمگے که تتُنّیگیں هاجیان هرکَده که نوش اَنتءُ وَراَنت پدا سیرءَ نه بَـۓ اَنت.

 هرکس چه اے   چمگءَ نوش اِتءُ وارت نه تهنا آییءِ تُنّ نه پروش ایت بلکه گیشتر تنگءُ هینارءَ بیت.

چه اے چمگءَ مهِتر بابا آدم. ابراهیم هلیل. نوه موسا.ایساءُ نبیانی سرتاج نوش اِتگ اَنت ءُ گیشتر شیدایءُ واهوک بوتگ اَنت.

هج هما چمگ اِنت که مسلمانءُ مومنانی سرجمین گناهانی شودکءُ پلگاروک اِنت.

هجءِ موسم. هجءِ مولم په مومنءَ گهترین درگت اِنت که مومن اِے  معنوی درگتءَ په جهانے  بدلءَ نه کنت.

 هج آشکانی چوگانءِ جاگه اِنت.

 هج مومنانی رازانی درشان کنگءِ هندءُ جاه اِنت.

 هج لوٹگءُ تمنا کنگءِ جاگه اِنت.

گُل په تو اَی هاجی اَی کسےکه بیت اللهءِ واهند ترءَ داوت کنگءُ لو ٹ اِتگ . ترا تئی هج مبارک بات.

****

اِدان رنگ ،زاتءُ نسب،دولتءُ هکومت، زبانءُ دود هچی هساب نه اِنت  .

ادان درستان یک اَنت .سیه.اسپیت.زردءُ سُهر درست یک هدایءَ توار کنگ اَنت

 لبیک اللهمّ لک لبیک

 درستان گون هما زبانءَ که آدمءُ سرورءِ آلَم توار کتگ

 عربءُ عجم  درستان گوش اَنت لبیک اللهمّ لک لبیک

***   

مزدلفه یا مشعرالحرام

 

«فاذا افضتم من عرفات فاذکروا الله عند المشعر الحرام»

«گـڑا وهدیکه  چه اَرپاتءَ جهلاگءُ شیوَگ بوت اِت، مشعرالحرامءِ هندءَ اللهءَ یات کن اِت.»

^[۱]

مزدلفهءِ آدگه  نام مشعرالحرام اِنت. مشعرالحرام جا هے اَرپات ءُ منایءِ درمیانءَ  که باد چه وادی یا درة مأذمین کرار داریت ءُحاجیان باد چه مگرب ءَ که عرفهءِ روچ اِنت دیم په اِے دمگءُ محلءَ رهادگءَ بیَنت

11شهریور صنعتءِ چاپءِ سالگشتءُ مولم

*******

مروچان که منءُشما وتی لوگءَ نشتگ ایـنءُ کتابے وان این. یا که وتی موبیلءَ دگه نبشتانکیءَ وان این. بارئن دان هنون ماءُ شما پگر کتگ که ا ے چونءُ چتور برابر کنگ بیتگ اَنت؟

 آزیزان جهانءِ توکءَ باز کس مهنتءُ کوشست کنگءَ اَنت که نبشتانکءِ رهبندءَ دیمءَ به براَنت بلے ا ے گپ یات کنگی اِنت که چاپءُ چاپارءِ کــِردءُ صنعت سبب بیتگ که مروچان ما هر دابین وانگیءَ وتی دیمءَ به کن اینءُ به وانین .

 اگاں چاپءُ چاپارءِ رهبند دنیگا مه بوتین اَت گـڑ ا زانتءُ علمءِ دیمروی جهانءَ بیتگ اَت . هنون هم ما بائد اِنت شُگر کنوک به بے این ،هما کسانیءَ که آوان چاپءُ شنگءِ کردءُ کار کتگ اَنت که مروچان ما چه علمءِ بر وَردءُ سَمره بهره مند این.

منی نبشتانکءِ مزنین نیمون چاپءِ صنعت ءُ کردءِ سالروچءُ مولم ءَ اِنت که شهریور ماهءِ یازدهمی روچءَ چاپءِ صنعتءِ روچءُ مولمءَاِنت.

هنون ا ے جست پیش کئیت که کجام مردم بیتگ که چاپءُ شنگءِ کارءُ رهبندءَ اولی رندءُ باریگءَ دست کپتگ ؟؟؟

راجدپتر شاهدی دیگ اِنت که اولی رندءَ جرمنی باشندهءُ نندوکے په نامءِ  یوهانس گوتنبرگ عیسوی سال ۱۴۵۶ چاپءُ شنگءِ کار دستءَ گپتءُ نبشتانکانءَ چاپءُ شنگ کت.

گون یوهانسءِ اے مزنین جُهد انسانءِ علمءِ دیما کنزگءَ مزنین مــٹیءُ بدلی پیش آتک .که هنون هم ما ءُ شما درستان علمءِ دیمرویءَ گندگءَ این.

*******

مئیءُ شمئی ملک ایرانءَ بارئن چاپءُ شنگءِ کارءُ رهبند چه کدی بیتگ؟

 ایرانءِ توکءَ اولی رندءَ تبریزءِ شهرءَ عباس میرزا نایب‌السلطنه یک نپرے په نامءِ میرزا زین‌العابدین تبریزیءَ مامور کت که چاپءُ شنگ کنگی دزگاهءَ تبریزءِ شهرءَبیاریت که اے کار سال 1233ءَ بنگیج بوت.

گوش اَنت که چاپءُ شنگءِ ازباب چه مصر دیم په استانبول ءِ ترکیه ءُ چه اودان دیم په تبریزءَ سرکنگ بوتگ اَنت که اے ازباب گون چل گامیشءَ یارگءُ سرکنگ بوتگ اَنت.

په اے ازبابانی راه دور دیگءَ زانوگر چه جرمنءِ ملکءَ یارگ بیتگ اَنت.

اولین کتابۓ که ایرانءَ شنگ کنگ بیتگ  "رسالۀ جهادیه"اِنت  که سال 1233 کمری تبریزءِ شهرءَ«میرزا عیسی قائم مقام فراهانی» نبشتگ .

صنعت چاپءِ نامءِ ایرکنگءِ مولم پرچیءَ ءُ گون کئءَ نامینگ بوتگ؟
11شهریورسالءِ 1382ءَ واجه اسدالله جامی که آوهدءَ وزارت ارشادءِ چاپءُ نشرءِ مدتکارءُ معاون بیتگ  گون اے  واجهءِ همتءَ صنعت چاپءِ نام زندگ دارگ بتیگ .

 ما هم په تمامین چاپارءُ شنگ کاران اے روچءُ مولمءَ  مراد باتءَ گوشین ءُ هموک شهریورءِ یازدهمی روچءَ اے مولمءَ  مزنءَ دارین .